IMG_2181

Sławni Żydzi – cmentarz żydowski w Łodzi

Jakiś czas temu pisałam o cmentarzu żydowskim w Łodzi przy ul. Brackiej. Cmentarz jest miejscem pochówku ponad 160 000 Żydów, spoczywa na mim wiele osób zasłużonych dla naszego miasta.

W tym poście chciałabym Wam opowiedzieć o grobach sławnych ludzi, jednak tytułem wstępu kilka słów o organizacji cmentarza.

IMG_2166

Organizacja cmentarza

Całość cmentarza została podzielona na 125 kwater. Zgodnie z tradycją kobiety i mężczyźni chowani są osobno. Pierwsze groby powstały w północno-zachodniej części, zwanej do dziś „starym polem”. Wydzielono także część obszaru do chowania ofiar epidemii cholery, który przeznaczony był początkowo na zabudowania gospodarcze. Część tę nazwano „polem cholerycznym”.

IMG_2221

Na cmentarzu, obok licznych prostych i tradycyjnych macew znajdują się piękne i okazałe grobowce rodzinne, które poza walorami historycznymi stanowią wspaniałe świadectwo sztuki swojej epoki. Wszystkie nagrobki zwrócone są ku wschodowi, wyjątek stanowią rodzinne grobowce umieszczone przy głównej alei. To właśnie tu spoczywają rodziny Poznańskich, Jarocińskich, Rosenblatów.

Groby sławnych ludzi

Izrael Kalmanowicz Poznański – „Król bawełny” urodził się 25 sierpnia 1833 roku w Aleksandrowie. Rok później rodzina przeniosła się do Łodzi. To tu przejął pierwszy sklep, rozwinął rodzinny interes, by zakupić działkę przy ul. Ogrodowej i stworzyć swoje bawełniane imperium. Zmarł w 1900 roku. Zbudowane w 1902 r. mauzoleum, w którym Izrael spoczywa wraz z żoną Leonią, jest najokazalszą budowlą łódzkiej nekropolii. Grobowiec Izraela Poznańskiego to także największy żydowski grobowiec w Polsce. Został wykonany z szarego granitu. Budowla zwieńczona jest kopułą z czaszą dekorowaną mozaiką. Owa mozaika, dzieło wenecjanina Antoniego Salviatiego, składa się z dwóch milionów kawałków ozdobnego szkła. Gotowe elementy grobowca sprowadzano specjalnie w tym celu wybudowaną linią kolejową, łączącą cmentarz z linią warszawsko-wiedeńską.

IMG_2153

Joszua „Szaja” Rosenblatt – tylko łodzianie wiedzą co oznacza powiedzenie ”Ale szajowe!” Brzmi dziwnie? Tak określamy produkty kiepskiej jakości. A wzięło się to od nazwiska jednego z najsłynniejszych łódzkich przemysłowców – Szaji Rosenblatta, którego tkaniny były tanie i kiepskiej jakości.

IMG_2145

IMG_2149

Do najciekawszych budowli cmentarza należy grobowiec Miny i Hermana Konsztatów, z piękną kolumnadą toskańską. Herman Konstadt (Konsztadt) (1835-1895); przemysłowiec, finansista, filantrop.

IMG_2158IMG_2157

Grobowiec Markusa Silbersteina nawiązuje do wzorów hellenistycznych. Silberstein był rówieśnikiem „króla bawełny” i przez niemal całe życie rywalizował z nim o miano największego żydowskiego przemysłowca Łodzi.

grobowiec rodziny silbersteinów

Seweryn Sterling (1864-1932); lekarz, popularyzator higieny i oświaty sanitarnej.

IMG_2186
Na cmentarzu żydowskim w Łodzi spoczywają rodzice Artura Rubinsteina Felicja i Izaak Rubinsteinowie.

IMG_2164

A także rodzice Juliana Tuwima – Adela i Izydor Tuwimowie.

IMG_2184

Ciekawostka i absolutnym wyjątkiem, zadziwiającym zwłaszcza ze względu na przywiązanie do tradycji i religii Żydów łódzkich, jest nagrobek Ruty (Rachel) Akawie. Przedstawiono na nim zarys postaci ludzkich, co przez religię żydowską jest surowo zabronione.

Grób Ruty Akawie

 

Plan cmentarza i wyszukiwarkę grobów znajdziecie tutaj.

image_print